تاثیر روانی رنگ ها بر روحیه افراد

روانشناسی رنگ - تاثیر رنگ در روحیه و زندگی - اهمیت رنگ

رنگ ها آنچنان در روح و روان آدمی اثر میگذارند که موجب تغییر رفتار وی میشوند و این نوع تغییر به تحول در خصوصیات و شخصیت افراد منجر میگردد. انسان و رنگ زیر مجموعه ای از نظام کل و جهان میباشند، لذا انسان و رنگ و طبیعت دائما در تعامل با هم بوده و در نهایت انسان محصور در چهار دیواری طبیعت را تحت تأثیر کلی و محسوس قرار میدهند.

با عدم جایگزینی صحیح رنگ در مکان خاص خود و به کارگیری نادرست آن در محیط های انسانی، صدمات روحی شدیدی بر انسان وارد خواهد آمد. یک رنگ بخش میانی مغز را تحریک میکند و در نتیجه بر اعصاب و روان انسان اثر میگذارد.

رنگها سراسر زندگی ما را در اختیار داشته و غیر قابل اجتناب هستند. هر رنگی داستان خودش را دارد؛ هر رنگی فرهنگ و حس خودش دارد؛ پس باید رنگ ها را بشناسیم، با آن ها ارتباط برقرار کنیم و از وجود آنها استفاده کنیم؛ این دقیقا یعنی روانشناسی رنگ ها! به عبارتی با روانشناسی رنگها، فرد می‌تواند وضعیت روحی و ضمیر ناخودآگاه خویش بهتر را بشناسد.

رنگها مثل مرگ و مالیات گزیر ناپذیرند. در همه جا هستند.

رنگها در فرهنگهای مختلف اغلب معانی متفاوتی دارند و حتی در جوامع غربی معانی رنگهای مختلف پس ازسالها تغییر کرده است.

حتما بخوانید :  کاربرد رنگ ها در طراحی

تاثیر رنگ سفید

رنگی ملیح و براق، گریزاننده میکروب ها و علامت پاکی است. لباس سفید باعث میشود انسان آنگونه که هست جلوه گر شود و از طرفی نوعی اثر دلگشا و روحانی دارد.
در اسلام استفاده از رنگ سفید در لباس فراوان توصیه شده است. تازه عروسان سفید می پوشند تا مظهر معصومیت و پاکی باشند. رنگ سفید نور را منعکس می کند و رنگ تابستانی محسوب می شود.

رنگ سفید برای دکوراسیون و مد پرطرفدار است چون یک رنگ روشن و ملایم است، و با همه چیز تناسب دارد. با وجود این، آلودگی روی رنگ سفید سریع مشخص می شود و به همین دلیل پاکیزه نگاه داشتن آن دشوارتر از سایر رنگهاست. پزشکان و پرستاران لباس سفید می پوشند که نشان دهنده استریل بودن (ضدعفونی شدگی) است.

تاثیر رنگ مشکی

برخلاف رنگ سفید، سیاه، رنگی ساکت و ساکن است و ضمن عدم ایجاد هر گونه تحریک روانی و جسمانی باعث کاهش سایر فعالیت ها میگردد و سستی و کندی را حاصل میکند. تسخیرکننده و متأثر کننده است، لذا توصیه شده که از پوشیدن لباس سیاه مگر در مواقع لزوم خودداری شود. مشکی رنگ سلطه و قدرت است. این رنگ برای مد پرطرفدار است چون شخص را لاغرتر نشان می دهد. همچنین شیک و بادوام است.

رنگ مشکی همچنین نشان دهنده اطاعت و فرمانبرداری می باشد، کشیش ها رنگ مشکی می پوشند تا اطاعت خود را از خداوند نشان دهند. بعضی از کارشناسان مد می گویند لباس مشکی پوشیدن برای زن به معنی فرمانبرداری از مرد است. لباس مشکی می تواند مقهور کننده باشد، یعنی کسی که لباس مشکی می پوشد منزوی یا شریر به نظر می رسد.

تاثیر رنگ صورتی

صورتی که رویایی ترین رنگ است، آرامش بخش تر است. تیمهای ورزشی گاهی اوقات رختکن تیم های رقیب را صورتی رنگ می کنند چون تیم های رقیب روحیه شان تضعیف می شود. رنگ صورتی کم حال یکی از بارزترین نمونه های رنگی است که در مکان های مختلفی برای مقاصد رنگ آمیزی و طراحی نور از آن استفاده می شود و اثر مستقیمی بر روی سلامتی روان و رفتار افراد دارد. با این وجود تفسیرهای متفاوتی درباره تأثیر روانی رنگ ها بر روی ذهن و کنترل آن و روانشناسی رنگها وجود دارد.

روان شناسی رنگ ها - اتاق صورتی

در مراکز تأدیبی و تربیتی، جایی که کودکان بزه کار تحت مراقبت ویژه تربیتی قرار می گیرند، استفاده از اثرات روانی رنگ ها یا همان روانشناسی رنگها در محیط های متفاوت بسیار اهمیت پیدا می کند. به عنوان مثال در یکی از این مراکز در آمریکا طرحی به نام اتاق صورتی مورد استفاده قرار می گیرد.

هنگامی که کودکان تحت پوشش دچار حمله های خشونت بار و عصبی می شوند در این اتاق ها نگهداری می شوند و نتایج به دست آمده این است که آن ها به سرعت به حالت آرامش بازگشته و انجام حرکاتی مانند داد و فریاد و کوبیدن دست و پا به زمین را قطع می کنند و اغلب طی ده دقیقه به خواب می روند.

این رویکرد برای آرام کردن نوجوانانی که دچار جنون و روان پریشی هستند و تا سه سال پیش با استفاده از نیروی قهریه با آن ها برخورد می شد، بسیار موثر است. در حال حاضر این روش به معنی واقعی کلمه بر روی آن ها تأثیر داشته است.

البته همه روان شناسان در این باره نظر قطعی و مطمئنی ندارند و برخی این اثر روانی رنگ را ضعیف می دانند و همچنان نسبت به اثر روانشناسی رنگها در این مورد در شک و تردید می باشند. با این وجود منابع موثق تخمین می زنند که 1500 بیمارستان و مرکز تأدیبی و تربیتی  در سراسر  آمریکا  به  تأثیر و  عملکرد  تسکین دهنده اتاق صورتی، به اندازه ی کافی اعتماد پیدا کرده اند ودرمراکز خود، حداقل یک اتاق را برای اجرای این طرح  اختصاص داده اند.

حتما بخوانید :  تاثیر رنگ در طراحی بیمارستان و مراکز درمانی

تأثیر رنگ زرد

زرد آفتابی شاد جلب توجه می کند. با وجود اینکه یک رنگ خوش بینانه به حساب می آید، مردم در اتاقهای زرد رنگ بیشتر عصبانی می شوند و کودکان بیشتر گریه می کنند. رنگی که کمتر از سایر رنگها چشم را جذب می کند زرد است که اگر زیاد مورد استفاده قرار گیرد میتواند مقهور کننده باشد، رنگ زرد تمرکز را افزایش می دهد، بنابراین برای دفترچه های حقوقی مورد استفاده قرار میگیرد. همچنین متابولیسم بدن (سوخت و ساز) راتسریع می کند.

رنگ زرد حالت تحریک کننده ذهنی و هوشی دارد و شدیداً موجب تقویت فکر انسان میشود، موجب آرامش و خوشحالی در روحیه انسان میشود. این رنگ، رنگ روحانی، ایده آل و فیلسوفی و تحریک کننده فکر و آرام کننده برخی حالات عصبی میباشد.

مداد رنگی - روانشناسی رنگ - تاثیر رنگ بر روحیه - اثرات رنگ
تأثیر رنگ قرمز

قرمز، پرشورترین و تندترین رنگ است که سبب سریعتر شدن ضربان قلب و تنفس می شود. رنگ قرمز جلب توجه می کند و کسی که قرمز می پوشد ملیح تر به چشم می آید. چون قرمز رنگ تندی است، در مذاکرات و درگیریها نمی تواند کمکی به مردم بکند. ماشین های قرمز اهداف مورد نظر دزدها می باشند. معمولاً رنگ قرمز در دکوراسیون برای تاکید مورد استفاده قرار می گیرد.

دکوراتورها بر این ایده اند که مبلمان قرمز محشر است چون جلب توجه می کند. نبض را سریع میکند، فشار خون را بالا میبرد، تنفس را افزایش میدهد، نیروبخش، محرک، تسکین دهنده برخی بیماریهای پوستی، در کوتاه مدت روان شخص را تحریک میکند؛ رنگ قرمز میتواند زمینه ساز و یا محرک شهوت و آشفتگی در انسان باشد.
توجه به این نکته در استفاده از رنگ قرمز در طراحیها ضروریست که : رنگ قرمز برای مدت کوتاهی برای انسان خوشایند است ولی پس از مدتی آزاردهنده شده و باعث اذیت روانی و ایجاد خستگی میشود.

حتما بخوانید :  روانشناسی رنگ های وسوسه انگیز

تأثیر رنگ آبی

آبی، رنگ آسمان و اقیانوس یکی از پرطرفدارترین رنگهاست. این رنگ مانند رنگ قرمز سبب عکس العمل متضاد می شود. آبی، رنگ صلح و آرامش است و سبب می شود بدن مواد شیمیایی آرامش بخش تولید کند، پس اغلب در اتاق خواب از این رنگ استفاده می شود. رنگ آبی می تواند سرد و یأس آور هم باشد. مشاوران مد توصیه می کنند در مصاحبه های شغلی رنگ آبی بپوشید چون رنگ آبی نشان دهنده وفاداری است. افراد در اتاقهای آبی فعال ترند. بررسی ها حاکی از آن است که وزنه برداران در سالنهای ورزشی آبی رنگ قادرند وزنه های سنگین تری را بلند کنند.

رنگ آبی موجب افزایش فعالیت های حیاتی سلول ها میگردد، انسان در مواجهه با این رنگ احساس آرامش مطبوعی میکند. تماس مداوم با این رنگ حتی در سطح وسیع ایجاد خستگی یا اثر سوء ندارد، لذا میتواند در محیط کار و زندگی مورد استفاده قرار گیرد، حرارت اضافی بدن را کاهش میدهد، آرام کننده و طراوت بخش سیستم اعصاب است.

تأثیر رنگ سبز

در حال حاضر پر طرفدارترین رنگ برای دکوراسیون سبز است که مظهر طبیعت است. برای چشم، سبز ملایم ترین رنگ است و می تواند قدرت دید را افزایش دهد. رنگ سبز نشاط آور و آرامش بخش است. مردم انتظار دارند افرادی که در تلویزون ظاهر می شوند در ” اتاقهای سبز رنگ” باشند تا آرامش یابند.

بیمارستانها اغلب از رنگ سبز استفاده می کنند چون این رنگ به بیماران آرامش می دهد. در قرون وسطی پرندگان سبز رنگ بودند که مظهر باروری است سبز تیره مربوط به مردان و محافظه کارانه است و نشان دهنده ثروت است.  برای محیط کار و زندگی بسیار مناسب است. و اثر مفرح و ملایمی دارد که تماس مداوم با آن اشکالی ایجاد نمیکند.

حتما بخوانید :  رنگ های معنوی و روحانی

تاثیر رنگ خاکستری

خاکستری، رنگیست آزاد از هرگونه محرک یا گرایش درونی، نه اضطراب آفرین است و نه آرام بخش. این رنگ مجب میگردد که چشم و اعصاب دچار خستگی و ملامت نگردد، زیرا اعصاب چشم نه اجباری دارند که مانند موجهه با سفیدی، با شدت آن مقابله کنند و نه مجبورند که مانند مواجهه با سیاهی فشاری را متحمل شوند.

اولدهرینگ، فیزیولوژیست مشهور چنین گفته است :

« چشم و اعصاب همیشه تمایل بیشتری به رنگ خاکستری دارند و موقعی که این رنگ وجود نداشته باشد، فقدانش ناراحتی ایجاد میکند، زیرا آرامشی که در اثر رنگ خاکستری به وجود میآید از بین میرود. اثر آرام بخشی را که در اثر رنگ های هارمونی روی اعصاب انسان میگذارد همان اثر را رنگ خاکستری نیز دارد.

اثرات روانی رنگ خاکستری باعث شده است که از دید روانشناس رنگ های اصلی شامل زرد، آبی، قرمز، سبز به اضافه دو رنگ خنثی یعنی سفید و سیاه باشند. در حالی که رنگ های اصلی از نظر نقاش زرد، قرمز، آبی و از نظر فیزیکدان قرمز، آبی و سبز است. »

تاثیر رنگ بر اشتهای افراد

با وجود اینکه آبی یکی از پرطرفدارترین رنگهاست کمتر از سایر رنگها اشتها آور است. غذای آبی در طبیعت نادر است محققان تغذیه می گویند هنگامیکه انسانها در جستجوی غذا بودند، دریافتند که از چیزهای فاسد وسمی دوری کنند که اغلب به رنگ آبی، مشکی، یا ارغوانی هستند. غذای آبی رنگ برای بررسی چیزهای مورد آزمایش بکار می روند، که سبب کم اشتهایی می شوند. برای غذا رنگ های سبز، قهوه ای و قرمز پرطرفدارترین رنگها هستند. رنگ قرمز اغلب برای دکوراسیون رستوران مورد استفاده قرار می گیرد. چون اشتها آور است.


نتیجه گیری

در جوامع صنعتی که مردم زمان زیادی را در محیط های محصور و تحت تأثیر چراغ های مصنوعی سپری می کنند، اثر نور و رنگ محیط بسیار اهمیت پیدا می کند. فرض کنید گروهی از معماران و کارکنان شروع به ساخت بنایی در زیر آب و در اعماق دریا و نیز عده ای در محیطی که با اشعه ی مستقیم خورشید در تماس هستند در حال ساخت و ساز می باشند.

گروه اول کاملاً از نور خورشید دور شده و گروه دوم در معرض مستقیم نور خورشید قرار می گیرند، در این شرایط  بالاجبار و برای تعدیل نور فضا تنها می توان از نورهای مصنوعی استفاده کرد و اینجاست که آگاهی و تحقیق در مورد اثرروانی رنگ و نور بر روی افراد و علم به روانشناسی رنگ ها در معماری، اهمیت خاصی پیدا می کند. بسیاری از دانشمندان معتقدند که نور و رنگ تأثیری به مراتب بیشتر از آنچه در گذشته تصور  می شد، بر روی سلامتی و رفتار انسانها دارد.

در حال حاضر نقش مهم نور و رنگ به عنوان عوامل زیست محیطی موثر بر بدن انسان پس از غذا، اثبات شده است. تجربیات و تحقیقات مختلف نشان می دهند که رنگ ها اثر مستقیمی بر روی فشار خون، ضربان قلب و تنفس دارند و همچنین می توانند بر روی فعالیت مغز تأثیر بگذارند. بر اساس این نتایج، اکنون از  رنگ ها برای درمان بیماری های مختلف استفاده می شود.

در دهه گذشته، برای درمان بیش از سی هزار کودک نارس متولد در سال که دچار بیماری زردی بسیار خطرناک و کشنده ای بودند به جای تزریق خون از حمامی با نور آبی رنگ استفاده شد. نتایج، بسیار شگفت انگیز بود و از طرفی به دلیل تأثیر نور آبی بر روی کارکرد پرستاران بخش و از آنجا که باعث تحریک و ایجاد عصبیت در آن ها می شد، در بسیاری از بیمارستان ها لامپ هایی با نور طلایی رنگ برای ایجاد آرامش در کارکنان نصب شد.


خبرنامه ایمیلی !