اهمیت رنگ در طراحی

رنگ

ابعاد مختلف رنگ

رنگ ابزار قدرتمندی برای طراحان محسوب میشود، رنگ یک زبان بصری پیچیده است که علاوه بر اهمیت در فروش در صنعت دیزاین، کاربردهای عدیده دیگری هم در زندگی روزمره دارد :

رنگ شناساگراست، رنگ امکان تشخیص و انتخاب فوری را بین اجسامی که اندازه و شکل یکسانی دارند، فراهم می سازد :

صورت حسابهای پرداخت نشده در زونکن قرمز و پرداخت شده ها در زونکن سبز نگهداری می شوند. رنگ ها خاصیت ربط دهندگی دارند.

پیش پا افتاده ترین کارها و چیزها در زندگی با ربط دادن آنها به رنگ ها شناسایی می شوند. وقتی که کسی از ما میخواهد در صفحات زرد کتابی به دنبال اطلاعاتی بگردیم، دیگر نیازی نیست بپرسیم که صفحات زرد کجایند. رنگ تاثیرگذار است، معنی ندارد یک کمپوزیسیون با آبی ها و سبزهای مبهم را “منظره بیابان” بدانیم. هیچ کس رنگهای منظره سطح ماه را با باغ مونه اشتباه نمی گیرد. رنگ عنصری نمادین است و به زمینه فرهنگی وابسته. لباس عروسی در اروپای شرقی سفید و در هند قرمز است. در غرب برای عزاداری لباس سیاه بر تن میکنند، در هند لباس عزاداران سفید رنگ است. در چین باستان، فقط لباس امپراطور زرد رنگ بود. کلمه قرمز در زبان روسی قدیم مترادف با زیبائی بوده است. رنگ جامه کشیشی های کاتولیک سیاه، کاردینالها قرمز – بنفش و پاپ سفید است. لباس رسمی لاماها (روحانیهای بودائی) یا تبتی به رنگ زرد درخشان است. رنگ بر حواس پنج گانه ما تاثیر دارد، خیلی اوقات به طرقی که کاملاً شناخته نشده اند. اتاق آبی در دمای ۶۵ درجه سانتی گراد سرد، اما اتاق صورتی در همین دما گرم به نظر می رسد. مطالعاتی در بررسی رابطه دریافت حسی رنگ با موسیقی، ریاضیات، حالات روحی، سلامتی، حس چشائی، و حس بساوائی صورت گرفته است. رنگ تحریک برانگیز، آرامش بخش، بیانگر آزاردهنده، تأثیرگذار، فرهنگی و تداعی کننده است. رنگ بر تمام ابعاد زندگی بصری ما سایه افکنده است. از همه اینها مهم تر اینکه رنگ به هر چیزی غنا و ارزش میبخشد. رنگ به هر چیز پیش پا افتاده اطراف ما زینت بخشیده و در کالبد آن روح و شکوه میدمد. اگر سیاه و سفید نثر باشد رنگ شعر است.

رنگ و مُد

دامن در همه زمان وجود داشته، دارد و خواهد داشت، اما پای دامن، مانند وضعیت هوا، همواره تغییر می کند. در سال ۱۷۵۶ کلاه گیس های پودر زده و در سال موی دم اردکی مورد پسند مردم بودند. در سال ۱۸۹۰ چاقی، زیبائی محسوب می شده و در سال ۱۹۸۰ لاغری. مد یعنی اینکه امروز خریدار چه میخواهد. مد دیروز به فروش نمیرسد. قطعاً همان طور که برای پای دامن مد وجود دارد، برای رنگ هم مد در نظر گرفته می شود. تقاضای مصرف کننده امروزی برای رنگ در قالب ترکیبی از انواع سلیقه های رنگی به بازار عرضه میشود. غالباً جرقة اشاعه یکرنگی جدید را صنعت پوشاک می زند و این جریان به اثاثیه منزل سرایت کرده و نهایتاً به کالاهای دیگر مانند ابزار آلات و اتومبیل ختم میشود.تقاضائی که توسط طراح مد رنگ مطرح میشود و در صدر دیگر رنگها قرار می گیرد منجر به از رده خارج شدن کالاهای قدیمی تر می شود. در کالاهایی مانند پوشاک که به صورت انبوه به بازار عرضه شده و به سرعت به فروش میرسند، گزینش رنگها برای تولید کننده به معنای مرگ یا زندگی است. بقا در بازار می تواند به معنی قدرت پیش بینی یا حداقل عقب نماندن از قافله رنگهای باب روز باشد. مسئله “رنگ و مد” آنقدر از لحاظ تجاری دارای اهمیت گشته که صنایع قبل از آنکه به تولید محصولات جدید اقدام کنند به بررسی واکنش مصرف کنندگان نسبت به رنگ بندی های پیشنهادی می پردازند. سازمان های تخصصی ای هم از جمله کانون رنگی ایالات متحده (Color Association of the United States) و گروه بازاریابی رنگ Color Marketing Group وجود دارند که به تهیه ی اطلاعات و رهنمودها درباره ی موج بعدی تقاضای بازار میپردازند. رنگ پردازان حرفه ای به مشاوره و تبادل نظر درباره همه چیز، از رنگ مو گرفته تا نمای خارجی ساختمان می پردازند.

حتما بخوانید :   اهمیت انتخاب رنگ مناسب برای بیمارستان ها

رنگ های دوره ای

مصرف کنندگان رنگ موجودات پیچیده ای هستند که از نظر جنسیت، سن، درآمد، سطح تحصیلات، زمینه فرهنگی و موقعیت جغرافیائی با هم فرق دارند. بازارهای مخصوصی وجود دارند که به عرضه ی جنسی بخصوصی می پردازند و بازارهای مخصوصی رنگ هم وجود دارند. همیشه مصرف کنندگانی از سطوح مختلف اقتصادی هستند که بدون توجه به رنگهای باب روز به دنبال محصولاتی با رنگبندیهای به اصطلاح “سنتی” هستند. مخصوصاً برای اثاثیه منزل بازارهای دائمی برای کالاهائی که گفته می شود دارای رنگ “دوره ای” هستند وجود دارد. برای دورههای تاریخی و فرهنگی خاص، رنگ بندی های خاصی هم وجود دارد. رنگهای ترد و ظریف قرن هجدهم فرانسه، رنگهای شهر استعماری بازگردانده شده ویلیامز برگ، پارچه های باتیک سنتی ساخته شده در جنوب شرقی آسیا و رنگهای معدنی پارچه های آفریقا پیش از استعمار آن، همه و همه نمونه هایی از رنگ بندی های مرتبط بازمانها و فرهنگهای خاص هستند. رنگ “دوره ی” همیشه هم به لحاظ تاریخی صحیح و بی اشتباه نبوده و امروز هم همهی آنها دقیق و بی اشتباه نیستند. بسیاری از مردم به دنبال ویژگی ایی چون ملایم بودن پارچه ها و نقاشی ای رنگ و رورفته هستند و این رنگ های ملایم به عنوان رنگ بندی های سنتی به بازار عرضه میگردند. اما حقیقت این است که رنگ مادهها با گذشت زمان اکسید میشوند(بر اثر مجاورت با هوا و نور یا یکی از اینها دچار تغییر می شوند). حتی پایدارترین رنگها هم اگر سالها در مجاورت چرک و گرد و خاک قرار بگیرند ملایم می شوند، امروزه آلودگی هوا عامل دیگری است که به این روند تخریبی سرعت می بخشد. نه تنها رنگ ها با اکسید شدن و گردوخاک گرفتن تغییر می کنند، بلکه سرعت این تغییر برای رنگهای مختلف یک کمپوزیسیون فرق می کند. برخی رنگهای یک پارچه یا یک جسم رنگ شده با مرور زمان تغییرات شدیدی را متحمل میشوند و برخی دیگر از رنگها خیلی کم تغییر می کنند و به همین خاطر تعادل اصلی رنگ ها که مورد نظر هنرمند یا صنعت گر بوده با گذشت زمان از بین میرود، امروزه با روشهای پیشرفته تجزیه و تحلیل می توان رنگ های اصلی نقاشی ها، پارچه ها و اشیاء تزئینی را تا حدی تعیین کرد. شیوه های جدید پاک سازی منجر به کشف رنگهای نزدیک به اصل میشوند. در حال حاضر پارچه ها و نقاشی هائی (به نام رنگهای مستند) به صورت کپی هائی از کار اصلی در زمانی که هنوز تازه بوده اند و در وضعیت رنگ پریدگی قرار نداشته اند وجود دارند. (تصویر ۲۲-C را ببینید) شیوه های مترقی ترمیم و بررسی باعث به وجود آمدن انقلاب کوچکی در حفاظت از آثار تاریخی شده است. ترمیم ساختمان، چه داخلی و چه خارجی از این لحاظ که دقت رنگ، جایگزین اصول و باورهای قدیمی می شود، چهرهای اختلاف برانگیز به خود گرفته است. یک نمونه میتواند مربوط به دوران ریاست جمهوری کندی باشد که “اتاق سرخ” (Rose Room) در کاخ سفید مورد مرمت قرار گرفت، اما به علت اینکه دیوارهای آن به رنگ قرمز – بنفش درخشان بودند جنجالی برپاشد. رنگ به کار رفته با رنگ اصلی فرقی نداشت اما به مذاق مردمی که تصورشان از نوع رنگ های “دوره ای” رنگهای ملایم بود، خوش نیامد. رنگهای ترمیمی کارهای هنری و تزئینات عتیقه مسلماً نماینده ذوق و سلیقه دورهای خاص هستند، اما کاربرد آنها فقط به این محدود نمی شود، آنها بازتابی از رنگ دانه های به کار رفته در آن مکان و زمان خاصی نیز هستند. محدودیت های فنی که در تولید رنگ ها در گذشته وجود داشتند، از میان رفته اند. شیمی جدید قادر به تولید دامنه تقریباً نامحدودی از رنگها در هر مدیوم قابل تصور است. مقاومت در برابر اکسایش هنوز هم به صورت مشکلی برای رنگ ماده ها باقی مانده، اما مسئله جدید مشکل سازتر وجود ذرات گردوغبار، مخصوصاً گرد و غبار معلق در هوا و مواد آلاینده معلق در هوا می باشد.

حتما بخوانید :   رنگ قرمز

زمان، مکان و رنگ

ارتباطات بین المللی، رنگ بندی های مخصوصی به فرهنگهای مختلف را از حالت انحصار خارج ساخته و جلوه ای همگانی و جهانی به آنها بخشیده اند. ترکیبهای کلاسیک ژاپن، همان قدر در میلان رواج دارند که در توکیو، پارچه های باتیک جنوب شرقی آسیا، رووآنا (نوعی بارانی چوبی)های پرو و ظروف سفالی چین باستان به عنوان منابع رنگ بندی در همه جا کاربرد دارند، هرگز منابع غنی تر یا متنوع تری از اینها به عنوان منابع الهام برای رنگ پردازان وجود نداشته است. در فضای آزاد و رها از قید و بند دیزاین در قرن بیستم، هر ترکیبی خوشایند است، هر ترکیبی می تواند زیبا باشد. رنگ پردازان حرفه ای می توانند از منابع گوناگونی بهره مند شوند، اما گاهی با تقاضاهای مغایری روبرو میشوند. جذابیت رنگها برای به فروش رفتن محصولات در بازار و در نتیجه در روندهای دیزاین رکنی حیاتی است. رنگ پردازان برای اینکه تولید کنندگان قادر به رقابت در بازار باشند باید رنگ بندی های ابتکاری و نو، رنگهای مربوط به مد، رنگ های کلاسیک و رنگ بندی های جاودانه با بازار پسندی یکسان را در اختیار تولید کنندگان قرار دهند. گرایش به طرح، روانشناسی و مد. جدای از تجربه بصری هستند. درک رنگ تنها تجربه بصری را مخاطب قرار می دهد. مد و طرح همواره در حال تغییرند، اما تجربه بصری ثابت است. درک رنگ یعنی توانائی کنترل نمودهای رنگی، توانائی کنترل نمودهای رنگی یعنی اختیار دادن به هنرمند و ایجاد جنبه ی رقابتی در صنعت دیزاین.


خبرنامه ایمیلی !