ایجاد نما با گیاهان زنده و سطوح سبز

تا به حال در مورد بام های سبز مطالب فراوانی انتشار یافته و فواید زیست محیطی آن شناخته شده است، اما مفهوم جدیدی از این کاربرد که ریشه های خود را به طور خاصی از محیط زیست شهری می گیرد؛ دیوارهای سبز یا سطوح زنده هستند. این سطوح در مقایسه با ساختمان های قدیمی پوشیده شده با پیچک و برگ مو توسط گونه های مختلف گیاهان و کاملاً متنوع طراحی شده و در یک سطح عمودی، کلیه نیازهای رطوبتی و نگهدارنده عمودی و… بر روی دیواره تأمین میشود. گیاهان با سایه اندازی بر روی دیوار از شدت تابش آفتاب کاسته و با ایجاد دمای معتدل تری در اطراف جدار خارجی بنا، کنتراست جذاب و زیبایی در بافت پدید می آورند.

ایجاد نما با گیاهان زنده و سطوح سبز

انواع گیاهان در بهبود شرایط اقلیمی تأثیر ویژهای دارند. گیاهان همیشه سبز می توانند به عنوان واسطه ای در مقابل بادهای سرد زمستانی باشند. درخت مو در پخ دیوار شامل یک لایه مجزا از هوا و خنکای بادباقی مانده است. گیاهان برگریز می توانند در سایه اندازی فصلی و از طریق تبخیر، هوای اطراف را خنک کنند. بسته به نوع اقلیم، آبیاری خوب درخت مو (ترجیحاً آبیاری قطره ای یا باران) میتواند دما را تا ۱۰F خنک تر کند. به عبارتی ۱۰ ( C۵، ۵) کاهش دمای فوری در خارج بنا می تواند مقدار انرژی مورد نیاز برای خنک کردن هوا را ۵۰ تا ۷۰٪ کاهش دهد.

ایجاد نما با گیاهان زنده و سطوح سبز

بسیاری از معماران با گرایشی «پایدار» در درجه اول فواید «زیریو اسکپینگ» محوطه سازی که به تجهیزات آبیاری نیاز نداشته باشد را مد نظر قرار می دهند. حذف کردن آب نوشیدنی برای آبیاری گیاهان نیز مهم است و طراحان باید موارد اتلاف منابع آب مورد استفاده را مورد توجه قرار دهند. نوع آبیاری می تواند سرعت رشد گیاه، سرعت تنفسی تبخیری و در نتیجه سهم سرمایش تابستانی را افزایش دهد. آبیاری همچنین می تواند با مدیریت و کنترل سیلاب همراه باشد. بام ها و نماهای سبز می تواند باعث کاهش یا رفع لوله کشی های مربوط به سیلاب باشد. به ویژه در مناطقی با ترکیب لوله کشی سیلاب و لوله فاضلاب بهداشتی، به کاهش بار اضافی سیستم و سرریز فاضلاب خام به آب های مجاور کمک می کند. براساس یافته های پژوهشی بامهای سبز وسیع (۴لایه)؛ ۱۰۰-۷۰ از بارندگی تابستان و ۵۰-۴۰ بارندگی در زمستان  را حفظ کرده اند.

ایجاد نما با گیاهان زنده و سطوح سبز

کاهش انرژی مصرفی داخلی بنا، یکی از مهمترین دستاوردهای سیستم های سبز است. ساختمان اداری کانسورسيوادر سانتیاگو، از مهم ترین مجموعه های اداری دوست دار محیط در جهان است، که بیش از ۴۸٪ انرژی کمتری در نتیجه استفاده از گیاه در جداره بیرونی خود، مصرف میکند.

حتما بخوانید :   همه چیز درباره نماى آلومينیوم کامپوزیت

سیستم هایی که پوشش های گیاهی را با ساختمان پیوند میدهند :

الف) بامهای سبز

  1. بامهای سبز «گسترده» نازک (۲ تا ۶ اینچ)
  2. بامهای سبز «متمرکز» ضخیم (مثل باغ بامهای قابل دسترسی )
  3. بامهای سبز مدولار که متحرک هستند.

ایجاد نما با گیاهان زنده و سطوح سبز

گیاهان بام های نوع اول معمولا از نوع گل ناز یا گیاهان کوهی هستند چرا که آنها می توانند شرایط سخت را تحمل کرده و به طور رایگان قابل نگهداری باشند. سقف های نوع دوم میتوانند تنوع بیشتری از گیاهان خاصی داشته باشند. اگرچه اکثر سیستم های بام سبز در داشتن لایه حبس آب باران، مشترک هستند، اما بسیاری از آنها نیاز به آبیاری تکمیلی دارند که توسط آبیاری قطره ای یا آب باران انباشده شده، انجام می شود. یک بام سبز خوب آبیاری شده میتواند سقف را خیلی خنک تر از یک بام سبز خشک؛ در طول تابستان حفظ کند. حصیرهای زهکشی در بامهای سبز برای حفظ گیاهان از سیلاب و اجتناب از قطع گیاهان و رشد متوسط آنها استفاده می شود. بافت روی حصیر زهکشی شده، شامل خاک و گل و لای خواهد بود. این بافت همچنین برای تقویت چمن و نگهداری آن با حصیر، قبل از گیاه کاری به کار میرود.

ب) سطوح عمودی

دو نوع مهم دیوارهای سبزه نماهای سبز و دیوارهای زنده هستند :

1- نماهای سبز

گیاهان بالارونده با رشد مستقیم بر روی دیوار ساخته می شوند. در این روش گیاه جوانه زده بر یک طرف ساختمان رشد می کند و ریشه های آن در خاک است. قابهای مشبک بر روی نما میتوانند با برگ مو پوشیده شده و آنها را به مدت طولانی نگه دارند. بالارونده ها ممکن است خود چسبنده باشند یا نیاز به نگهدارنده داشته باشند. بالارونده های خاصی، به ریسمان هایی اطراف شبکه یا نگهدارنده های عمودی و افقی نیاز دارند. کابل های استیلی محکم پلاستیکی می توانند به عنوان نگهدارنده های پیچک استفاده شوند.

ایجاد نما با گیاهان زنده و سطوح سبز

2- دیوارهای زنده

دیوارهای زنده شامل قابهای مدولار با سیستم آبیاری مخصوصی است که اغلب از ظروف پلاستیکی پلیپروپیلن، ساخته شده اند و رشد متوسطی دارند. قسمت عمده لوازم ساخت سطوح سبز، همین قابها هستند که بعداً به سطوح اضافه می شوند. اغلب این قابها، خود نگهدارنده بوده و می توانند به طور مستقل و بدون پیوستن به دیوار اصلی برپا شوند. سپس توسط خاک یا ماده تغذیه کننده و بعداً با گیاهان پر می شوند. قطعات آن تنها یک مرتبه در محل، نیاز به تعمیر مختصر دارند دیوار زنده ساختمان پارابینتا، نتیجه همکاری شرکت ژاپنی شی میزو و کارخانه مینورو است، که با هزینه کمی حدود ۸۰ دلار در هر فوت مربع، توانسته ظاهر جدیدی با استفاده از قابهای پوشیده شده از گیاه اسفنجی (شبیه الیاف پلی استر) و خاک، داشته باشد. مدولار بودن قطعات دیوار سبز با هدف انعطاف پذیری در برخی پروژه ها دیده می شود.  دیوارهای زنده فعال از این لحاظ که روش سیراکولاسیون هوای ساختمان را تکمیل می کنند، مفهوم جدیدی هستند.

حتما بخوانید :   اهمیت انتخاب مصالح مرغوب و نظارت بر اجرای نمای ساختمان

ایجاد نما با گیاهان زنده و سطوح سبز

دیوارهای زنده فعال قدرت پاک کنندگی طبیعی خود را از طریق هوای دریافتی از قسمت تحتانی دیوار می گیرند. دیوارهای زنده غیرفعال، هیچ گونه جابه جایی هوا از طریق بخش تحتانی دیوار ندارند. برخی دیوارهای فعالی پشت شیشه قرار داده می شوند تا جریان هوای تنظیم شده تری نسبت به دیوارهای غیرفعال داشته باشند. دیوارها می توانند با خزه پوشیده شوند یا با گیاه های کوچک به فرم دیوار سبز درآیند. برخی از روشهای دیوار سبز شامل خاک در بخشهایی از آن است، اما انواع  موفق تر آنها بیشتر هیدروپونیک (نگهداری در محلول ماده غذایی) هستند. به صورتی که ریشه های عریان آنها مرطوب نگه داشته شده و با محلول های ماده غذایی آبیاری می شوند. نمد، مقدار قابل توجهی از آب را نگه داشته و اجازه می دهد گیاه دائماً مرطوب بماند. شرکت پاتریک بلانس با قرار دادن گیاهان در پاکت هایی با جداره نمدی، و آبیاری هیدروپونیک؛ شاید در جهان با تجربه ترین طراحان دیوار سبز را داشته باشد.


موارد ضروری ایجاد یک طرح موفق برای دیوارهای سبز به شرح زیر است :

اقلیم

ابتدا نیاز داریم موقعیت قرارگیری بنا را شناسایی کنیم. استفاده از پرتو خورشید و ظرفیت های سایه اندازی، هر دو مهم هستند. تونل های باد ممکن است در خیابان های یک شهر ایجاد شوند. در بسیاری از ساختمانهای اطراف می تواند سطوح انعکاس دهنده وجود داشته باشد. شناسایی انواع قابلیت های بومی و آنالیز سایت مهم است.

گونه شناسی

تعیین هدف از نماسازی ک برای زیبایی یا پوشاندن یا کنترل حرارتی است مهم است. تراکم برگها یک متغیر اساسی است؛ اما رنگ برگ ها و بوی آنها اغلب اولويت دارند. چگونگی رشد گیاه، برگریز یا همیشه سبز بودن، میوه دار یا گل دارا بودن و شناخت آفت آنها، ملاحظات اساسی هستند، اما اجرا و نگهداری، اهمیت بیشتری دارد. در دو نمونه از دیوارهای سبز مرکز خرید سیام پاراگون در بانکوک تایلند؛ سرزندگی و شادابی جنگل های سرسبز، به صورت آبشاری از سرخس ها، برگ موها، گل نازها و خزه ها در تیره روشنی متنوعی از سبز، زرد و قرمز ارغوانی؛ دیده میشود.

طراحی نما

با گونه گیاهان انتخاب شده، نما طراحی می شود. اینکه چه مقدار فضا برای گیاه لازم است، فرآیند رشد و وزن گیاهان مرده بعدی، جرم برگ ها و بار باد، از فاکتورهای طراحی سازه نگهدارنده هستند. نمای هتل آتینیوم، تا ارتفاع ۸ طبقه در خیابان پیکادیلی ، با دیوار سبز جدیدی توسط پاتریک بلانسی طراحی شد که بلندترین دیوار زنده لندن است. با ساختن سطح عمودی سبز توسط ۱۲۰۰۰ گیاه، دیوار دارای مجموعه هنری بزرگی از گیاهان گرمسیری برگزیده از کشورهای آسیای شرقی است.

حتما بخوانید :   معماری پست مدرن

سطوح سبز در فضاهای داخلی

گیاهان در داخل بنا، رطوبت و اکسیژن هوا را تصفیه کرده و کیفیت هوای داخلی را تا حد زیادی بهتر می کنند. با طراحی «دیوار زنده» داخلی، هوای به گردش درآمده در آن، فضا را اکسیژن دار کرده و آلودگی ها و به ویژه مواد ترکیبی فرار و مونواکسید کربن را جابه جا می کند. تصفیه هوا با این روش میتواند منجر به نیازهای کمتری برای تأمین هوای تازه داخلی از طریق تماس مستقیم با هوای بیرون و مصرف انرژی کمتر برای ساختمانهایی با ابعاد سیستم تصفیه هوای داخلی با مقیاس آلودگی هوای داخلی تعیین می شود. در فضاهای مسکونی و اداری نسبت سطح سبز به مساحت کف مربوطه ۱۱۰۰ است. در گاراژها و مکانهای با آلودگی بالا این نسبت بیشتر خواهد بود (121464 ,2008 ,DETAIL). سطوح سبزعمودی در داخل بنا با کمک روشنایی مصنوعی، قابل استفاده هستند. در شهر آنتورپ بلژیک، فراجیل لاب ، مجموعه جدیدی است که توسط یکی از آتلیه های معماری بلژیک طراحی شده است. این بنا یک مجموعه ۴ قسمتی شامل نمایشگاه خرده فروشی، انبار، اداری و آپارتمان دوبلکسی است که توسط سازه سبک، سیمای باز و گسترده ای از شیشه، و ستونهای چین و زاویه دار، شاخص شده است. در داخل، یک دیوار سبز انباشته، سطوح کف را به هم مرتبط کرده و رنگ را به فضای سفید و سرد داخل اضافه می کند. زیبایی و اثر هنری آرامش بخش سطحی سبز در فضای داخلی فرودگاه بین المللی کنتاس سیدنی، یکی از بهترین بخشهای کار است.


نتیجه گیری

استفاده از سیستم سطوح سبز در اقلیم های مختلف، با توجه به نوع گیاه خاصی منطقه و شرایط رشد آن، متناسب بودن هزینه های نگهداری، آبیاری و… با گیاهانتخاب شده؛ امکان پذیر است. هم چنین فواید زیست محیطی سطوح زنده در اقلیم های سرد با حفظ انرژی، و در تابستان و اقلیمهای گرم با افزایش سرمایش تبخیری، کاربرد آن را در انواع شرایط آب و هوایی توجیه می کند. از دیدگاه محیط زیست شهری تصفیه هوا، به کاهش آلودگیهای صوتی و ایجاد غنای بصری کمک می کند. سطوح سبز بهعنوان یکی از راه حلهای معضلات زیست محیطی شهرهای پرجمعیت به شمار میرود و امروزه نماهای سبز به عنوان «پوستاهای تنفسی کننده بنا» یکی از عمدهترین رویکردهای معماران در اندیشههای توسعه پایدار است.


خبرنامه ایمیلی !