نگرشی در به کارگیری پوسته و نمای ساختمان

درگذر از درون به بیرون یا از محیط خصوصی به فضای شهری، پوسته و نمای ساختمان، نقش مهمی به عنوان مرزی طراحی شده، به عهده دارد. در وجه نما نخست پوسته، محافظت خانه و خانه نشینان را از خطرها و نا امنی های خارجی میسر می کند، محدوده خصوصی ملک را نشانه گذاری کرده و استقلال و محرمیت را برای درونیان فراهم می سازد. با این حال از نظر زیبایی شناسی و کارکرد فرهنگی نیز اهمیت خاصی خود را دارد. پوسته ساختمان، در جایگاه نما معرف بنا و طراح آن است و هماهنگی پوسته با بافت شهر و شخصیت پردازی نمای شهری را تأمین میکند. در نگاه اول پوسته و نما، توجه و جذابیت بیشتری از سایر اجزاء ساختمان دارد. براساس ایده مدرنیسم که امروز همچنان ادامه دارد. نمای خارجی ساختمان، منعکس کننده زندگی درونی آن است. هماهنگی درون و برون ساختمان می تواند حاکم برقرم و کارکرد باشد که اخیرا این خواسته با رشد چشمگیری روبه رو شده است.

نگرشی در به کارگیری پوسته و نمای ساختمان

پوسته بدنه ای مفید نه تزیینات سطحی

امروزه نما یا پوسته ساختمان، از دیوارها و اجزای باربر ساختمان ها جدا شده و بیشتر شبیه پردهی محض شده است. با شروع این واقعیت، دیوارهای نما به دیوارهای نازک و غیر باربر تبدیل شدند که نما و مناظر و محیط زیست شهری ما را برای مدتهای طولانی تعریف خواهند کرد. امروزه هر چند پوسته و مصالح آن در مرکز بررسی و پژوهش قرار گرفته است، اما این تأکید و اهمیت دادن، خطر سطحی نگری را در پی خواهد داشت. پوسته ساختمان، نا آگاهانه ممکن است توجه بیشتری را به عنوان عاملی تزیینی صرفا در ساختمان به خود مشغول کند.

فرق گذاشتن بین بدنه مفید و تزیینات در ساختمان همیشه آسان نیست. همان طور که احتیاجات فنی برای رسیدن به کارایی مناسب و کاهش ضعف مصالح بیش از حد پیچیده شده و عایق کاری بیشتر و بیشتر سخت می شود، تقریباً تمام بدنه خارجی ساختمان به یک سیستم چند لایه ای تبدیل میشود که سطوح آن اغلب، درک درستی از زندگی درون ساختمان را نشان نمیدهند. در ارزیابی یک بنا، زمانی که این فعالیتها چندین بار چرخه زندگی ساختمان مدرن را تغییر می دهد و یا هنگامی که تقاضای فضاهای چند منظوره برای استفاده های مختلف از فضا (در برآورده کردن نیازها و اهداف سرمایه گذاران)، مطرح میشود، چگونه فرد میتواند بازتاب فعالیتهای درونی را در خارج ساختمان حفظ کند؟

حتما بخوانید :   محیط شهری زیبا می تواند در ارتقای سلامت روحی شهروندان موثر باشد

در رشد بسیار اطلاعات، تفکر ما توسط سیلی از تقلیدهای کورکورانه از تصاویر رنگارنگ تغییر یافته است. بسیار جالب است که بدانیم معماران چگونه در مورد این موضوع خاصی واکنش های گوناگون نشان میدهند. بعضی ها با این درک جدید خود را وفق میدهند و با خلق فضاهای رنگی، سطوحی محکم با شیشه های شکننده و یا تصاویر ویدیویی و زمینه های نورپردازی شده روی نما واکنش نشان میدهند و برخی دیگر با مصالح ساختمانی قدیمی، یعنی سنگهای طبیعی، بتن و چوب های عمل نیامده و سنگ کاری های متنوع به خلق نماها می پردازند. بین این دو برخورد با نما، نوع سومی در میان راهکارهای یاد شده : پوسته ساختمان، بدنه مسئول و پاسخگو، به عنوان مؤلفهای از مفهوم معماری پایدار مطرح شده است. برخورد سوم با پنجره های تاشو و دارای چارچوب و کرکره های متحرک و نماهایی با شیشه های چند جداره پدیدار شدند و به وسایلی برای سایه دار کردن و محافظت در مقابل تابش شدید آفتاب، انحراف نور، دستیابی به گرما و انرژی طبیعی مجهز شدند. امروزه در قبال فرسودگی مصالح و پیشرفت آلودگی Co2، این نگرش بسیار پر اهمیت جلوه داده شده است.

به نظر می رسد بهترین پیشنهاد را این دو گفتار میدهند :

  1. طرح نمای موقت بدون تداوم با احتمال تزیینات سطحی
  2. نما با ارائه مصالح مناسب (که مسلماً مرز بین این دو به طور واضح مشخصی نمی شود).

با پیدایش امکانات جدید، موضوع پوسته ساختمان بسیار جالب توجه شده است، در حالی که این دیدگاه در تاریخ معماری اغلب با بی توجهی روبه رو بود. هرجایی را که بنگریم، با تجربیات جالبی مواجه می شویم: آزمایشی مرزها، بازیابی ادراک سنتی، جست و جوی مصالح و ایده های نو. این مقاله به نمایش طیف گسترده مؤلفه ها در بدنه خارجی ساختمان از نماهای خلاق اقلیمی تا کاربرد مصالح جدید، به علاوه چگونگی زیبایی شناسی و جزئیات ساختاری اختصاص دارد.

پوسته مولفه ای کارآمد در معماری اقلیمی

فضا از نظر تعریف معماری همساز با اقلیم، جایی است که بهره بردار در آن آسایش نسبی داشته باشد. برقراری این آسایش نیازمند رعایت اصول مربوط به استفاده مناسب از عوامل اقلیمی در آن مکان خاصی است. این امر با در نظر گرفتن اجزاء کالبدی یک فضا و مجموع عوامل کالبدی محیط پیرامون آن محقق میشود. از جمله این عوامل طول، عرض و ارتفاع بنا، نسبت بین آنها، تراکم و جهت گیری هندسی بنا و هم چنین دیگر اجزای حجم معماری، مانند دیوارها، بازشوها و پوسته ها هستند. برای دستیابی به طراحی مناسب با اصول اقلیمی به سه روش کلی با پوسته های ساختمانی برخورد می شود :

  1. پوسته به عنوان جدا کننده ساختمان از شرایط جوی خارج از طریق مقاومت حرارتی (عایق بندی)
  2. پوسته به عنوان جرم حرارتی (به تأخیر انداختن عبور حرارت از بدنه ساختمان)
  3. پوسته به عنوان ذخیره و توزیع کننده حرارت در ساختمان
حتما بخوانید :   ریزش نمای ساختمان در اثر طوفان تهران

به کارگیری اصول معماری همساز با اقلیم در طراحی بناها باعث به وجود آمدن خصوصیات مشابه در آنها و در نهایت باعث ایجاد بافتی همگن و دارای هویت در سطح یک منطقه یا شهر می شود که به طور منطقی پاسخگوی شرایط اقلیمی محل نیز هست.

پارامترهای پوسته ساختمان

بی شک موضوع انرژی یکی از بزرگترین مسائلی است که جامعه ما با آن درگیر است. سهم مصرف انرژی مستقیم مرتبط با ساختمان در جهان به حدود ۵۰%میرسد. ۵۰%سهم باقی مانده (برای بخشهای حمل و نقل و صنعت) بازهم غیرمستقیم به نوعی با ساختمان در ارتباط است که نسبت ۵۰% انرژی مرتبط با ساختمان را افزایش می دهد. راه حلهای این مسئله را فقط می توان تا حدی مرتبط با کشف و توسعه منابع جدید انرژی و بهینه سازی سیستمهای مکانیکی ساختمان مرتبط دانست. با آنکه توجه به این رویکرد، ضروری و مهم است، اما موضوع ضرورت کاهش مصرف خاصی انرژی بسیار مهم تر است. ساده اندیشی است اگر فقط راه چاره را به پایین آوردن معیارهای معیشتی جهان توسعه یافته معطوف سازیم، همچنین ساده اندیشی است اگر تصور کنیم دنیای در حال توسعه، باید از آرزوی دستیابی به استاندارد زندگی رایج در کشورهای توسعه یافته سرباز زند. «معماری متناسب و کارآمد را باید در وجوه سه گانه کاربری کمینه انرژی، فضاسازی بهینه درون و کیفیت معماری جستجو کرد. برای آن که بتوان به آسایشی مطلوب در بهره مندی از دمای بهینه، کیفیت بهینههوای مورد نیاز و حداقل اتلاف انرژی دست یابیم، لازم است شکل و روشی ساخت بناها از طراحی بهینه بهره مند شوند. در صورت نیاز به انرژی بیش تر، باید به فراهم ساختن منابع انرژی قابل احیا در درون محیط ساختمان پرداخت. بنابراین لازم است ساختمانهای موجود را بازسازی کرد و با معیارهای فنی نوین کارایی انرژی تطابق داد»

در نواحی جغرافیایی محل زندگیمان، پوسته های مدرن با ساختار حساسی می توانتد شرایط راحتی را در داخل ساختمانی برای ما فراهم کنند که این شرایط، در طول قسمتی از سال بدون نیاز به ساختارهای خاصی دست یافتنی هستند. استفاده از فناوری و مواد ساختمانی جدید، روشهای نوین در ساخت و همچنین اجزای متنوع نما در مقابله با توده های گرمایی داخل ساختمان، نه تنها دستیابی به حفاظت بهینه در مقابل گرما و نور خورشید را ممکن می سازد، بلکه اجازه میدهد تا حداکثر بهره گیری از گرمای نور خورشید در ساختمان و تولید انرژی صورت گیرد. پوسته در وجه نمای ساختمان باید قابلیت انعطاف پذیری داشته باشد و احتیاجات متناقصی را در جاهای لازم فراهم کند. برای مثال در یک روز گرم تابستانی، اشعه خورشید نباید به داخل ساختمان وارد شود، در حالی که باید داخل ساختمان به اندازه کافی نور طبیعی داشته باشد و برعکسی در زمستان، اشعه خورشید باید بدون ایجاد نور خیره کننده به داخل ساختمان نفوذ کند. به دلیل داشتن بدنه شفاف ساختمان، پوسته باید طوری طراحی شود که حداقل اتلاف حرارتی را داشته باشد. پسی این بخش نیاز به بهسازی بیشتری دارد تا بدون ایجاد تغییرات در داخل ساختمان و تنها با کنترل نما، تهیه انرژی و بهبود شرایط درون امکان پذیر شود.

برای تثبیت شرایط مناسب آسایش درون ساختمان، تکیه برسوختهای فسیلی با توجه به منابع محدودشان، چندان قابل اطمینان نیست. در این راستا، پوسته ساختمان می تواند نقشی فراهم کردن بخشی از انرژی را در ساختمان ایفا کند. به این منظور باید از فناوریهای نوینی بهره مند شود تا از پس وظیفه خطیر خود به بهترین شکل برآید. سمیناری در اروپا تحت عنوان سیستمهای انرژی پایدار برای ساختمان، رقابت و شانس در سال ۲۰۰۶ برگزار شد و از این منظر راه حلهای موفقیت آمیزی ارائه کرد. در ادامه قسمتی از مقاله پوسته های نوین ساختمانی، نوشته دکتر ورنر لانگ آورده شده است:

حتما بخوانید :   رنگ بتن چه ویژگی هایی دارد؟

«به منظور تلاقی نیازهمزمان نوسان هوا و تغییرات داخلی ساختمان، مؤلفه ها و فناوریهای ابتدایی باید از طریق نظریات کلی به کار گرفته شوند. اما در این جا انتخابهای متنوعی را در رابطه با فناوریهای خلاق و اجزای نو مرتبط با بدنه ساختمان ارائه می دهیم».


خبرنامه ایمیلی !