شهر شما چه رنگی است؟ استفاده از رنگ در شهر

رنگ در شهررنگ ها از ارکان مهم بیان هویت و خوانایی شهرها به شمار می روند. رنگ ها زبان احساسات ما هستند و از این منظر، استفاده ی درست از رنگ در شهر،می‌تواند زندگی شهری را زنده ‌کند. اما در شهرهای ایران کمتر از عامل رنگ جهت ایجاد حس زندگی و هویت استفاده شده است.

در بسیاری از شهرها در سایر کشورها به کارگیری مناسب رنگ به عنوان مظهری از پیوند بین انسان و محیط ،ساده‌ترین و  موثرترین عامل در جهت سرزندگی و خوانایی شهر مورد استفاده قرار گرفته است.این در حالی است که امروزه  پایتخت ایران  و اکثر کلان شهرهای آن  شهرهایی خاکستری هستند و دارای اغتشاشات رنگی زیادی می باشند و رنگ در شهر نقشی کمرنگ دارد. tehranدر بیشتر این شهرها رنگ های تند که بدون توجه به بار معنایی و اغتشاشات بصری ناشی از آن در سطح شهر استفاده شده و نیز بی‌رنگی بسیاری از قسمت های دیگر شهر به ناکارآمدی بصری شهر دامن زده است. در شهرهایی مانند پایتخت، استفاده از رنگ به معضلی بدون پاسخ تبدیل شده است چرا که سازندگان و طراحان، مردم عادی را به استفاده ی ناآگاهانه از رنگ در شهر کشانده اند در حالی که رنگ شهر باید در مراحل ساخت یک بنا تصمیم گیری شود و با انتخاب مصالح نما کنترل گردد. رنگ به عنوان عامل هویتی و تقویت خوانایی، امروزه چنان در تمام شهرها و محله ها به صورت تصادفی و سلیقه‌ای به کار گرفته می‌شود که می‌توان گفت به عنوان مثال بخش های تازه ساخت شهری کویری یا شهری در حاشیه دریای خزر تفاوت چندانی با شهر تهران ندارد. این در حالی است که در هر شهر، بسته به اقلیم، مصالح بومی، فناوری و منابع تأمین مصالح و سلیقه و فرهنگ افراد، رنگ نماها، در و پنجره ها ، مبلمان شهری، کف سازی، سقف و بام بناها و اصولا تمامی عناصر شهری لازم است به رنگ های خاصی محدود شود که به نوعی شناسنامه رنگی آن شهر به شمار می آید و از کنار هم قرار دادن این نمونه‌های رنگی می‌توان پالت رنگی مطلوب شهر را تهیه کرد. رنگ های پالت رنگی شهر مطلوب در دامنه‌ای مشخص و هماهنگ قرار دارند و اکثرا دارای تناسبات رنگی با یکدیگرند.
در شهرهایی که رنگ به درستی در فضای شهری استفاده شده‌است تجربه حرکت به دلیل وحدت آن آرامش‌بخش و به دلیل تنوع رنگی به‌جا و حساب شده، سرزنده و متنوع است.

حتما بخوانید :   رنگ های گنگ و صامت

این مقاله برآنست که به تاثیرات رنگ بر ادراک شهر و نیز عناصر تشکیل دهنده ی رنگ در شهر بپردازد

تاثیر رنگ بر ادراک شهر

در این قسمت سه موضوع تاثیر زمان و حرکت در ادراک رنگی شهر، خوانایی و هویت شهر و تنوع و سرزندگی قابل بررسی است.

تاثیر زمان و حرکت در ادراک رنگی شهر

strمهمترین حس از میان حواس پنج گانه در فهم منظر شهری، حس بینایی است تغییر تدریجی مناظر شهری در بازه‌های زمانی بر چگونگی و نحوه این ادراک تأثیر می‌گذارد علاوه بر این، میزان و کیفیت تأثیر پذیری از منظر شهری به نوع حرکت اعم از پیاده و یا سواره وابسته است. بنابراین جهت طراحی رنگی در شهر باید نوع حرکت در فضاهای مختلف مورد توجه تصمیم‌گیران قرار بگیرد. از آنجا حرکت در مسیرهای ارتباطی شهر اتفاق می‌افتد در واقع خیابان ها و معابر علاوه بر ایجاد شبکه ارتباطی و تأمین دسترسی‌ها و نفوذپذیری به عنوان شریان ها و استخوانبندی، دید به چشم‌اندازها را نیز تقویت می‌کنند. به این ترتیب بخش عمده‌ای از الگوهای منظرسازی توسط این شریان ها تعریف می‌شود. از این رو استفاده ی مطلوب از رنگ در شهر به طور مستقیم به استفاده ی مطلوب رنگ در این مسیرهای ارتباطی پیوند می خورد.

خوانایی و هویت شهر

حفظ و تقویت خوانایی و هویت در تک تک فضاهای هر شهر همواره از مهم ترین اهدافی است که، مستقل از نوع فضا یا محل شهر می‌بایست مورد نظر طراح و مدیریت شهری قرار گیرد. رنگ یکی از مهم ترین عناصری است که می‌تواند به سادگی و با هزینه‌ای کمتر از ساخت و ساز برای تعریف فضاها، در ایجاد خوانایی، حس وحدت و حس مکان مؤثر باشد. استفاده درست از رنگ در شهر و تعیین نقشه رنگی صحیح و به جا می‌تواند به تقویت حس وحدت که منجر به حس مکان و هویت بخشی به فضا می‌گردد کمک کند.
در سطح تهران فضاهای شهری بدون هدف رنگ آمیزی شده اند و یا بدون رنگ رها شده است و این باعث می شود که شهروندان هیچ گونه خاطره ای در ذهن از محله ها و مناطق مختلف نداشته باشند. عدم وجود رنگ آمیزی بدون هدف در مکان های شهری یکی از مهترین عوامل بی هویتی در سطح شهر می باشد.

حتما بخوانید :   محیط شهری زیبا می تواند در ارتقای سلامت روحی شهروندان موثر باشد

ایجاد تنوع و حس سرزندگی

استفاده ی صحیح از رنگ در شهر به کاهش خستگی و برانگیختن چشم کمک می کند. رنگ ها زمینه متنوعی از تضادها (کنتراست ها) را در ساعات مختلف روز پدید آورده و در هر ساعت سایه-روشن های جدیدی به وجود می‌آورند و فضا را متنوع و سرزنده می‌کنند. فقدان تنوع و سرزندگی، ناخواسته مانع حضور افراد در فضاها و مشارکت آنها در زندگی مدنی است. بارزترین نمونه ی آن استفاده ی به جا از رنگ در شهر و گزینش مطلوب رنگ در خیابان های تجاری و فضاهای بازی کودکان است که تنوع رنگی آنها به منظور خلق فضاهایی شاد به امری بدیهی تبدیل شده است. حتی مناسبت های خاص نیز یاد آور تنوع رنگی متفاوت از سایر اوقات سال هستند. مراسم شادی و جشن و سرور در ذهن همه مترادف با رنگ آمیزی متنوع و متفاوت در روز و شب است.

عناصر تشکیل دهنده ی رنگ در شهر

چه عناصری رنگ یک شهر تشکیل می دهد؟ عوامل موثر در انتخاب رنگ در فضاهای شهری چیست؟ در این قسمت پاسخ هایی به این پرسش ها داده شده است.

در مورد عناصر تشکیل دهنده ی رنگ در شهر به دو مورد می توان اشاره کرد، رنگ در عناصر طبیعی  و رنگ در عناصر مصنوع

رنگ در عناصر طبیعی را می توان در فضاهای سبز شهری که مهم ترین عنصر تأمین‌کننده تنوع رنگی هستند و در شکل‌دهی سیمای شهری نقش اساسی دارند بررسی کرد. این عناصر می تواند شامل پوشش گیاهی و سایر عناصر طبیعی باشند. در شهرها، این فضاها شامل پارک ها و فضاهای اطراف اتوبان ها و خیابان ها می باشند. الهام از طبیعت در زمینه رنگ‌آمیزی نیز می تواند موضوع مهمی باشد.

حتما بخوانید :   رنگ های با خاصیت هیدروفیلیک چه ویژگی هایی دارند

رنگ در عناصر مصنوع را در فضاهایی شامل بناها، عناصر متحرک و ثابت حتی بیلبوردها و فضاهای تبلیغاتی درون شهری در نظر داشت. آنچه باید در مدیریت رنگ در شهر در نظر گرفت تنوع در حین هماهنگی عوامل رنگی شهر است. انواع تبلیغات و تابلوهای شهری ، راهنمایی و رانندگی، رنگ پوشش افراد، رنگ خودروها، تغییر فصول، بستر موقعیت جغرافیایی هر شهر، علاوه بر عوامل مرسوم مانند بناها، کف و دیگر عناصر شهری ثابت در چهره رنگی آن تأثیرگذار است. در این مورد حتی انتخاب هدفمند رنگ وسائط نقلیه حمل و نقل عمومی از جمله اتوبوس، تاکسی و… یا دخالت در رنگ‌آمیزی تابلوها، اعم از تابلوی مغازه‌ها و سایر علائم شهری می‌تواند چهره رنگی شهر را به کلی دگرگون کند.

عوامل موثر در انتخاب رنگ در شهر و فضاهای شهری

در محیط های شهری از چه رنگ هایی باید استفاده کرد؟ عوامل مهم در انتخاب رنگ ها چیست؟

رنگ ها دارای خصوصیات اثر‌بخشی در فضا می‌باشند. سه عامل مهم در انتخاب رنگ، تأثیر رنگ ها در درک فاصله، کمپوزیسیون رنگ ها و وزن ادراکی رنگ ها می باشد. رنگ های روشن سبک‌تر و رنگ های تیره سنگین‌تر می‌باشند. رنگ های متفاوت، القاء کننده مسافت و فاصله نیز هستند. رنگ های گرم نزدیک‌تر حس می‌شوند و فضا را تنگ‌تر می‌کنند. در حالی که رنگهای سرد دورترند و فضا را  وسیع‌تر نشان می‌دهند. در ضمن باید توجه داشت که چگونگی قرارگیری رنگ ها در کنار هم و نقش‌های زمینه نیز بر این ابعاد تأثیر می‌گذارند. تمامی این موارد نکاتی هستند که طراح می بایست در انتخاب رنگ در شهر و فضاهای مختلف شهری در نظر بگیرد.

1+

خبرنامه ایمیلی !